บทความ

ยาดำ

รูปภาพ
  ยาดำ ชื่อสมุนไพร ยาดำ ชื่อพืชที่ให้เครื่องยา ว่านหางจระเข้ ชื่อท้องถิ่น ว่านไฟไหม้ , หางตะเข้ ชื่อวิทยาศาสตร์ Aloe vera (L.) Burm. F. ชื่อพ้อง Aloe barbardensis Mill. Aloe indica Royle , Aloe ferox mill , Aloe perryi BaKer. วงศ์ ALOACEAE   ลักษณะทั่วไปของต้นยาดำ             ไม้ล้มลุกอายุหลายปี ลำต้นสั้น ใบเรียงซ้อนเป็นกอ ข้อและปล้องสั้น สูงประมาณ 0.5-1 เมตร ต้นแก่จะมีหน่อเล็กๆของต้นอ่อนแตกออกมา ใบเดี่ยว เรียงเวียนถี่รอบต้น กว้าง 5-12 เซนติเมตร ยาว 30-80 เซนติเมตร ใบรูปขอบขนาน ปลายใบเรียวแหลม โคนใบกว้าง สีเขียวอ่อนหรือเขียวเข้ม ด้านหน้าแบน ด้านหลังโค้งนูน ใบอ่อนมีประสีขาว ขอบใบมีหนามแหลมเล็กขึ้นห่างๆกัน ผิวใบหนา เนื้อใบหนาอวบน้ำมาก ภายในเนื้อใบมีวุ้นใสเป็นเมือกคล้ายกับกระบองเพชร เมื่อกรีดลงไปบริเวณโคนใบจะมีน้ำยางใสสีเหลืองไหลออกมา ดอกออกเป็นช่อตั้งยาว 60-90 เซนติเมตร แทงช่อออกจากกลางต้น ก้านชูช่อดอกยาว ดอกย่อยเป็นหลอดห้อยลง รูปแตร กลีบดอกโคนเชื่อมกัน ปลายแยกเป็น 6 กลีบ เรียงเป็น 2 ชั้น ดอกสีส้มไม้ล้มลุกอ่อน บานจากล่างขึ้น...

ขมิ้นชัน

รูปภาพ
  ขมิ้นชัน ชื่อสมุนไพร   ขมิ้นชัน ชื่ออื่น ๆ   ขมิ้น , ขมิ้นแดง , ขมิ้นหยวก , ขมิ้นหัว , ขมิ้นแกง (เชียงใหม่) , ขี้มิ้น (ภาคใต้) , ตายอด (กะเหรี่ยงกำแพงเพชร) , สะยอ (แม่ฮ่องสอน)   หมิ้น (ตรัง) ชื่อสามัญ  Turmeric ชื่อวิทยาศาสตร์   Curcuma longa Linn. วงศ์  ZINGIBERACEAE ลักษณะทั่วไปขมิ้นชัน              ขมิ้นชันเป็นพืชล้มลุกอายุหลายปี สูงประมาณ 30-95 ซม. ลำต้นใต้ดินเป็นเหง้า มีทั้งเหง้าหลักที่เจริญชูตั้ง รูปไข่ หรือรูปไข่แกมรี บางครั้งเรียกเหง้าหลักว่า “หัว” ด้านข้างของเหง้าหลักแตกแขนงในแนวระนาบ แต่ละแขนงมักแตกย่อยต่อไปได้อีก 1 - 2 ครั้ง เหง้าแขนงรูปคล้ายทรงกระบอก หรือคล้ายนิ้วมือ ตรงหรือโค้งเล็กน้อย บางครั้งเรียกเหง้าแขนงว่า “แง่ง” เนื้อเหง้าสีส้ม และมีกลิ่นเฉพาะ ลำต้นเหนือดิน เป็นลำต้นเทียมที่มีกาบใบเรียงซ้อนอัดแน่นสูงได้ถึง 1 เมตร หรือมากกว่า มีใบ 6 – 10 ใบต่อต้น ใบเดี่ยว ออกสลับถี่ กาบใบยาว 40 – 60 เซนติเมตรแผ่นใบรูปรีหรือรีแกมขอบขนาน กว้าง 10 – 20 เซนติเมตร ยาว 30 – 70 เซนติเมตร โ...

มะรุม

รูปภาพ
  มะรุม ชื่อสมุนไพร    มะรุม ชื่ออื่น ๆ / ชื่อประจำถิ่น    ผักอีฮุม (อีสาน) มะค้อนก้อม (ภาคเหนือ) กาแน้งเดิง (กะเหรี่ยง กาญจนบุรี) ผักเนื้อไก่ (ชาวฉานแถบแม่ฮ่องสอน) ชื่อสามัญ   Horse Radish Tree , Drumstick ชื่อวิทยาศาสตร์   Moringaoleifera Lam วงศ์   Moringaceae ลักษณะทั่วไปของมะรุม              ไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูงประมาณ 15-20 เมตร ลำต้นเป็นพุ่มโปร่ง เนื้อไม้อ่อน เปลือกแตกร่อน สีน้ำตาลอ่อนปนเทา กิ่งอ่อนมีขน กิ่งก้านหักง่าย ผิวค่อนข้างเรียบ ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก 3 ชั้น ออกเรียงสลับ ยาวราว 45 เซนติเมตร โคนก้านใบประกอบป่องออก ใบย่อยรูปไข่หรือรูปรี กว้าง 0.7-2 เซนติเมตร ยาว 1-3 เซนติเมตร ปลายใบมน โคนใบสอบ ขอบใบเรียบ เนื้อใบนิ่มอ่อนบาง หลังใบและท้องใบเรียบ ใบที่อยู่ปลายสุดจะมีขนาดใหญ่กว่าใบอื่น ดอกออกเป็นช่อ ออกตามซอกใบ ดอกย่อยเป็นดอกสมบูรณ์เพศ ดอกย่อยกลีบดอกสีขาวแกมเหลืองจำนวนมาก กลีบดอกมี 5 กลีบ รูปไข่กลับ ปลายมน แต่ละกลีบมีขนาดไม่เท่ากัน ขนาดดอกโตเต็มที่ประมาณ 1 นิ้ว กล...

ว่านคันทมาลา

รูปภาพ
  ว่านคันทมาลา ชื่อสมุนไพร  :  ว่านคันทมาลา ชื่อเรียกอื่น ๆ  :  คันฑมาลา , ว่านขาว , ว่านนางคำขาว และ ว่านคันทมาลาน้อย ชื่อวิทยาศาสตร์  : Curcuma Sp. ชื่อสามัญ  : – วงศ์  : ZINGIBERACEAE ลักษณะสมุนไพรว่านคันทมาลา              ต้นว่านคันทมาลา   มีถิ่นกำเนิดอยู่ทางจังหวัดจันทบุรี จัดเป็นพรรณไม้ลงหัวล้มลุก ลำต้นแทงขึ้นมาจากหัวคล้ายกับกับขิง ข่า กะทือ ไพล ฯลฯ มีลำต้นเทียมสูงกว่า 1 เมตร ลำต้นใต้ดินเป็นหัวหรือเหง้าขนาดใหญ่ หัวหลักมีลักษณะเป็นรูปไข่แคบ เนื้อในแบ่งออกเป็น 2 ส่วน โดยชั้นนอกจะเป็นสีม่วงดำ ส่วนชั้นในจะเป็นสีขาวอมเหลือง หัวมีกลิ่นเผ็ดร้อนคล้ายกับว่านพระตะบะ แตกแขนงย่อยทั้งสองข้าง มีข้อและปล้องชัดเจน พรรณไม้ชนิดนี้ขยายพันธุ์โดยใช้หัวว่านลงดิน ดินที่นำมาใช้ปลูกคือดินปนทราย กลบดินให้พอมิดหัวว่าน แต่อย่ากดจนแน่น แล้วรดน้ำให้พอดินชุ่มทั่วกัน ว่านคันทมาลาจะเจริญงอกงามได้ดีในช่วงฤดูฝน พอถึงฤดูหนาวใบจะตาย ใบว่านคันทมาลา   มีรูปร่างคล้ายกับใบว่านมหาเมฆ และขนาด...

มะฝ่อ

รูปภาพ
  มะฝ่อ ชื่อสมุนไพร  :  มะฝ่อ ชื่อเรียกอื่น ๆ  :  มะปอบ (ภาคเหนือ) , ม่อแน่ะ , เส่โทคลึ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน) และ หม่าที (กะเหรี่ยง-กาญจนบุรี) ชื่อวิทยาศาสตร์  : Trewia nudiflora Linn. ชื่อสามัญ  : – วงศ์  : EUPHORBIACEAE ลักษณะสมุนไพรมะฝ่อ              ต้นมะฝ่อ   จัดเป็นไม้ยืนต้นผลัดใบช่วงสั้น มีความสูงได้ประมาณ 20-30 เมตร กิ่งก้านใหญ่และแผ่กว้าง โคนต้นมีพูพอนเล็ก ๆ เปลือกต้นเป็นสีน้ำตาลอมเทา กิ่งก้านภาคตัดขวางเป็นรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน ตามกิ่งอ่อน ท้องใบ และช่อมีขนรูปดาว ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเมล็ด มีเขตการกระจายพันธุ์ในอินเดียถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พบขึ้นในป่าเบญจพรรณ ป่าดิบ ป่าชุ่มชื้นหรือริมห้วย ที่ระดับความสูงประมาณ 50-600 เมตร ใบมะฝ่อ   ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงตรงข้ามกันเป็นคู่ ๆ ลักษณะของใบเป็นรูปไข่กว้าง รูปไข่แกมรี รูปหัวใจ หรือรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน ปลายใบเรียวแหลม โคนใบมนแหลมหรือเว้าเป็นรูปหัวใจ ส่วนขอบใบเรียบคล้ายใบโพ ใบมีขนาดกว้างปร...

อวดเชือก

รูปภาพ
  อวดเชือก ชื่อสมุนไพร  :  อวดเชือก ชื่อเรียกอื่น ๆ  :  ถั่วแป๋เถา (เชียงใหม่) , แกดำ (หนองคาย) , แหนเหลือง (กาญจนบุรี) , ขมิ้นเครือ (ปราจีนบุรี , ภาคอีสาน) , มันแดง , แหนเครือ (ภาคเหนือ) , ผ่อนออึ , ซิคริ๊บ่อ (กะเหรี่ยง-เชียงใหม่) , เครืออวดเชือก และ หมุยขน (นครศรีธรรมราช) ชื่อวิทยาศาสตร์  : Combretum latifolium Blume. ชื่อสามัญ  : – วงศ์  : COMBRETACEAE ลักษณะสมุนไพรอวดเชือก              ต้นอวดเชือก   หรือ   เครืออวดเชือก   มีถิ่นกำเนิดในแถบร้อนชื้นอย่างทางตอนใต้ของทวีปแอฟริกา แต่ก็ขึ้นได้ดีในกลุ่มประเทศอาเซียนรวมถึงทางภาคใต้ของบ้านเรา โดยจัดเป็นพรรณไม้เถาเลื้อยเนื้อแข็งขนาดเล็ก ชอบเลื้อยพันต้นไม้อื่น กิ่งอ่อนเกลี้ยงมีสีแดงอ่อน ๆ หรือเรื่อ ๆ ลำต้นมีความสูงหรือยาวได้ประมาณ 5-15 เมตร ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเมล็ดและการปักชำเถา เป็นพรรณไม้กลางแจ้ง ที่เจริญเติบโตได้ดีและเร็วในดินที่ร่วนซุย มีความชื้นปานกลาง ชอบแสงแดดค่อนข้างจัด ในประเทศไทยพบได้ทุกภาคตา...

ไมยราบยักษ์

รูปภาพ
  ไมยราบยักษ์ ชื่อสมุนไพร  :  ไมยราบยักษ์ ชื่อเรียกอื่น ๆ  :  ขี้แฮด , ไมยราบต้น (ภาคเหนือ) , ฝีหมอบใหญ่ (ภาคอีสาน) , พรม (ภาคกลาง) , ไมยราบหลวง และ จี่ยอบหลวง ชื่อวิทยาศาสตร์  : Mimosa pigra Linn. ชื่อสามัญ  : Giant Sensitive และ Maiyaraap Ton วงศ์  : LEGUMINOSAE ลักษณะสมุนไพร               ไมยราบยักษ์จัดเป็นไม้พุ่มขนาดกลาง มีความสูงของต้นประมาณ 1-3 เมตร ตามต้นมีหนามแหลมงองุ้มลงด้านล่างตลอดลำต้นและกิ่ง ปลายกิ่งย้อย เนื้อแข็งและเหนียว ใบเป็นใบประกอบ 3 ชั้น ก้านใบยาวประมาณ 10-30 เซนติเมตร มีใบประกอบย่อยประมาณ 6-14 คู่ แต่ละใบประกอบมีใบประกอบย่อย 15-40 คู่ ลักษณะเป็นรูปขอบขนาน ปลายใบมน โคนใบมน มีขนปกคลุมที่หลังใบ ส่วนท้องใบเรียบ ออกดอกเป็นช่อ โดยจะออกตามยอดและตามซอกใบ ช่อดอกเป็นกระจุกกลม มีสีชมพูหรือสีม่วงอ่อน ดอกย่อยมีจำนวนมาก และมีกลีบเลี้ยงหลอมรวมกันเป็นเส้น ปลายกลีบเลี้ยงแตกเป็นฝอย กลีบดอกรวมเป็นหลอด ปลายแยกเป็นกลีบ 4 กลีบ มีก้านเกสรเพศผู้ยาวพ้นกลีบดอกออกมาจำนวน...